İşten Çıkarılan İşçinin Hakları: Kıdem, İhbar ve İşe İade
İşten çıkarıldığınızda hangi tazminat ve alacaklara hak kazanırsınız, işe iade için ne kadar süreniz var? Feshin türüne göre haklar ve izlenecek adımlar.
3 dk okumaFaaliyet alanı
Kıdem ve ihbar tazminatı, işe iade, fazla mesai ve iş kazası taleplerinde işçileri; sözleşme, fesih ve iş yeri uygulamalarında işverenleri temsil ediyoruz.

İş ilişkisi sona erdiğinde ya da iş yerinde haklar ödenmediğinde, sonucu çoğu zaman feshin nasıl yapıldığı ve elde hangi belgelerin bulunduğu belirler. İşçi için kaçırılan bir aylık süre işe iade hakkını ortadan kaldırabilir; işveren için usulüne uygun yapılmayan bir fesih, ödenmesi gerekmeyen tazminatlara yol açabilir.
Büromuz hem işçileri hem işverenleri temsil eder. Dava öncesi zorunlu arabuluculuk görüşmelerine müvekkille birlikte katılır, anlaşma sağlanamazsa davayı iş mahkemesinde takip ederiz.
En az bir yıllık çalışmanın ardından, kanunda sayılan fesih hâllerinde doğan hak. Hesaplamada giydirilmiş brüt ücret ve yasal tavan dikkate alınır.
İş sözleşmesinin, kıdeme göre iki ile sekiz hafta arasında değişen bildirim sürelerine uyulmadan feshedilmesi hâlinde ödenir.
Otuz ve daha fazla işçi çalıştıran iş yerlerinde, en az altı aylık kıdemi olan işçinin geçerli neden gösterilmeden işten çıkarılması.
Haftalık 45 saati aşan çalışmalar, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılan çalışmaların karşılığı.
Sözleşme sona erdiğinde kullanılmamış yıllık izin sürelerine ait ücretin son ücret üzerinden ödenmesi.
Maddi ve manevi tazminat, destekten yoksun kalma tazminatı; kusur ve maluliyet oranının belirlenmesi.
Psikolojik taciz ve ayrımcılık hâllerinde haklı nedenle fesih, tazminat ve ispat yolları.
Sigortasız ya da eksik bildirilen çalışma sürelerinin ve gerçek ücretin mahkeme kararıyla tespiti.
İş sözleşmeleri, disiplin süreçleri, fesih bildirimleri, ibraname ve iş yeri iç düzenlemelerinin hazırlanması.

İşçi ve işveren alacakları ile işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Başvuru adliyedeki arabuluculuk bürosuna yapılır; arabulucu süreci üç hafta içinde tamamlar, zorunlu hâllerde bu süre bir hafta uzatılabilir.
Aynı olay, feshin kim tarafından ve hangi gerekçeyle yapıldığına göre bambaşka sonuçlar doğurur. İşverenin haklı nedenle derhâl feshinde işçi kıdem ve ihbar tazminatı alamazken, geçerli nedenle fesihte bu haklar doğar. İşçinin ücretinin ödenmemesi gibi haklı bir nedenle sözleşmeyi kendisinin feshetmesi hâlinde ise kıdem tazminatı hakkı vardır.
İşten ayrılırken imzalatılan ibraname de her zaman geçerli değildir: yazılı olması, sözleşmenin sona ermesinden en az bir ay sonra düzenlenmesi, alacağın türünü ve miktarını açıkça göstermesi ve ödemenin banka aracılığıyla yapılması gerekir.
Sözleşme, bordrolar, SGK kayıtları ve fesih yazısı üzerinden hangi alacakların doğduğu ve yaklaşık tutarları belirlenir.
Arabuluculuk bürosuna başvurulur; toplantılara birlikte katılır, teklifleri değerlendiririz.
Kanuni süre 3 haftaAnlaşma sağlanamazsa son tutanakla birlikte iş mahkemesinde dava açılır; tanık ve bilirkişi aşamaları yürütülür.
Kesinleşen karar ya da arabuluculuk anlaşma belgesi, ödeme yapılmazsa icra yoluyla tahsil edilir.
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| İşe iade için arabulucuya başvuru | Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay | İş K. m. 20 |
| Arabuluculuk sonrası işe iade davası | Son tutanaktan itibaren 2 hafta | İş K. m. 20 |
| Haklı nedenle derhâl fesih hakkının kullanılması | Öğrenmeden itibaren 6 iş günü, her hâlde 1 yıl | İş K. m. 26 |
| Kıdem ve ihbar tazminatı zamanaşımı | 5 yıl | İş K. ek m. 3 |
| Ücret, fazla çalışma ve izin ücreti zamanaşımı | 5 yıl | İş K. m. 32, ek m. 3 |
| Hizmet tespiti davası | Hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren 5 yıl | 5510 sayılı K. m. 86 |
Süreler genel kuralı gösterir; başlangıç tarihi ve istisnalar her dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.
Aşağıdaki belgelerin tamamı elinizde olmayabilir; bulabildiklerinizi getirmeniz ilk değerlendirmeyi hızlandırır.
Kural olarak hayır. Ancak ücretin ödenmemesi, fazla mesainin karşılığının verilmemesi ya da psikolojik taciz gibi haklı bir nedenle fesih, askerlik, emeklilik için gereken koşulların tamamlanması ve kadın işçinin evlendikten sonraki bir yıl içinde ayrılması gibi hâllerde kıdem tazminatına hak kazanılır.
Tazminat ve alacaklar gerçek ücret üzerinden hesaplanır. Gerçek ücret; tanık beyanları, banka kayıtları, meslek kuruluşlarından alınan emsal ücret bilgileri ve iş yerindeki konumunuz dikkate alınarak ispatlanabilir.
Geçerli bir mazeret olmaksızın ilk toplantıya katılmayan taraf, sonradan açılan davada kısmen ya da tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücretine hükmedilmez.
Kararın kesinleşmesinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurmanız gerekir. İşveren sizi bir ay içinde işe başlatmazsa, mahkemenin belirlediği dört ile sekiz aylık ücret tutarındaki tazminatı ve en çok dört aya kadar boşta geçen süre ücretini öder.
Feshin gerekçesinin yazılı ve açık biçimde bildirilmesi, performans ya da davranışa dayalı fesihlerde işçinin savunmasının alınması ve haklı nedenle fesihte altı iş günlük sürenin kaçırılmaması gerekir. Fesihten önce kısa bir hukuki değerlendirme, sonradan doğabilecek işe iade ve tazminat riskini önemli ölçüde azaltır.
Bu sayfa genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; her olayın koşulları farklıdır. Süreler ve parasal sınırlar değişebileceğinden işlem yapmadan önce güncel durumu bir avukatla değerlendirin.
İşten çıkarıldığınızda hangi tazminat ve alacaklara hak kazanırsınız, işe iade için ne kadar süreniz var? Feshin türüne göre haklar ve izlenecek adımlar.
3 dk okumaGözaltı süresi ne kadardır, gözaltındaki kişinin hangi hakları vardır, yakınları ne yapabilir? Susma hakkı, avukat yardımı ve tutuklama kararına itiraz.
3 dk okumaVergi ve ceza ihbarnamesi geldiğinde otuz gün içinde hangi yollara başvurulabilir? Uzlaşma, cezada indirim ve dava; hangisi ne zaman tercih edilir?
2 dk okuma
İlk adım
Elinizdeki belgelerle birlikte arayın ya da yazın. Hangi yolun açık olduğunu, hangi sürelerin işlediğini ve bundan sonra ne yapılması gerektiğini konuşalım.