Gözaltına Alınan Kişinin Hakları ve Yakınlarının Yapabilecekleri
Gözaltı süresi ne kadardır, gözaltındaki kişinin hangi hakları vardır, yakınları ne yapabilir? Susma hakkı, avukat yardımı ve tutuklama kararına itiraz.
3 dk okumaFaaliyet alanı
Ceza Hukuku: soruşturmadan kanun yollarına
İfade ve sorgudan duruşmalara, tutukluluğa itirazdan istinaf ve temyize kadar; şüpheli, sanık, mağdur ya da şikâyetçi olarak yanınızdayız.
Ceza soruşturması, çoğu kişinin hayatında bir kez karşılaştığı ve sonuçları en ağır olabilen hukuki süreçtir. İlk ifadede söylenenler, toplanan ya da toplanmayan deliller ve kaçırılan itiraz süreleri dosyanın bütün seyrini belirleyebilir.
Büromuz, soruşturmanın ilk anından hükmün kesinleşmesine ve infaz aşamasına kadar müdafilik yapar; suçtan zarar görenler için de şikâyet, davaya katılma ve tazminat süreçlerini yürütür.
Ceza hukukunda çalıştığımız konular
Soruşturma aşamasında müdafilik
Kolluk ve savcılık ifadesi, gözaltı işlemleri, arama ve elkoyma sırasında şüphelinin haklarının korunması.
Tutuklama ve adli kontrole itiraz
Tutuklama, tutukluluğun devamı ve adli kontrol kararlarına karşı itiraz; tahliye talepleri.
Kovuşturma aşamasında savunma
İddianamenin değerlendirilmesi, delillerin toplanması, tanık ve bilirkişi aşamaları, esas hakkında savunma.
Mağdur ve şikâyetçi vekilliği
Suç duyurusu, kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz, davaya katılma ve zararın giderilmesi.
Malvarlığına karşı suçlar
Dolandırıcılık, hırsızlık, güveni kötüye kullanma, mala zarar verme ve benzeri suçlar.
Kişilere karşı suçlar
Kasten ve taksirle yaralama, tehdit, hakaret, şantaj ve özel hayatın gizliliğini ihlal.
Trafik ve iş kazalarından doğan davalar
Taksirle yaralama ve ölüme neden olma suçlarında kusur incelemesi ve bilirkişi raporlarına itiraz.
Bilişim suçları
Bilişim sistemine girme, banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması, sosyal medya üzerinden işlenen suçlar.
Uzlaştırma ve infaz
Uzlaştırma, ön ödeme ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması; koşullu salıverilme, denetimli serbestlik ve adli sicil işlemleri.
İfadeye çağrıldıysanız haklarınız
Şüpheli sıfatıyla ifadeye çağrılan ya da gözaltına alınan herkesin, kanunun açıkça tanıdığı hakları vardır. Bu hakların size hatırlatılması zorunludur; kullanmanız aleyhinize yorumlanamaz.
- Hakkınızdaki suçlamayı öğrenme hakkı.
- Susma hakkı: suçlamaya ilişkin açıklama yapmak zorunda değilsiniz.
- Avukat yardımından yararlanma hakkı: ifadeniz alınırken avukatınız yanınızda bulunabilir; avukat seçecek durumda değilseniz talebiniz üzerine baro tarafından müdafi görevlendirilir.
- Yakınlarınıza durumunuzun bildirilmesini isteme hakkı.
- Lehinize olan delillerin toplanmasını isteme hakkı.
Bireysel suçlarda gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hâkime gönderilmek için gereken zorunlu süre hariç 24 saati geçemez; toplu olarak işlenen suçlarda bu süre Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle uzatılabilir.
Suçtan zarar gördüyseniz
Suçun mağduruysanız savcılığa ya da kolluğa şikâyette bulunabilirsiniz. Takibi şikâyete bağlı suçlarda, fiili ve faili öğrendiğiniz günden itibaren altı ay içinde şikâyet etmeniz gerekir; bu süre geçtikten sonra soruşturma yapılamaz.
Savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verirse, kararın size tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz. Dava açıldığında ise davaya katılarak delil sunabilir, kararı kanun yoluna taşıyabilir ve zararınızın giderilmesini isteyebilirsiniz.
Süreç nasıl ilerler?
Dosyanın öğrenilmesi
Suçlamanın ne olduğu, hangi aşamada bulunulduğu ve hangi sürelerin işlediği tespit edilir; dosya incelenir.
Soruşturma
İfade ve sorguda hazır bulunulur, lehe delillerin toplanması istenir, tutuklama ve adli kontrol kararlarına itiraz edilir.
Kovuşturma
İddianamenin kabulünden sonra duruşmalar, tanıklar, bilirkişi raporları ve esas hakkındaki savunma yürütülür.
Kanun yolları ve infaz
Hükme karşı istinaf ve temyiz başvuruları; kesinleşen kararlarda infaz ve adli sicil işlemleri takip edilir.
Bilinmesi gereken süreler
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Gözaltı süresi (bireysel suçlar) | 24 saat | CMK m. 91 |
| Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet | Fiili ve faili öğrenmeden itibaren 6 ay | TCK m. 73 |
| Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz | Tebliğden itibaren 2 hafta | CMK m. 173 |
| Tutuklama ve adli kontrol kararına itiraz | Kararın öğrenilmesinden itibaren 2 hafta | CMK m. 268 |
| İstinaf başvurusu | Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta | CMK m. 273 |
| Uzlaşma teklifine yanıt | 3 gün | CMK m. 253 |
Süreler genel kuralı gösterir; başlangıç tarihi ve istisnalar her dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.
Görüşmeye gelirken yanınızda bulunsun
Aşağıdaki belgelerin tamamı elinizde olmayabilir; bulabildiklerinizi getirmeniz ilk değerlendirmeyi hızlandırır.
- Davetiye, çağrı kâğıdı ya da tebligat
- Varsa iddianame, tutanak ve karar örnekleri
- Olaya ilişkin yazışmalar, kayıtlar, görüntüler
- Sağlık raporları
- Tanık olabilecek kişilerin adları
- Önceki dosyalarınız varsa numaraları
- Kimlik belgesi
Ceza Hukuku hakkında sık sorulanlar
İfadeye avukatsız gitsem olur mu?
Kanunen mümkündür; ancak ilk ifade, dosyanın bütün seyrini etkileyebilecek en önemli aşamadır. İfadeden önce dosyanın incelenmesi ve hangi konuda ne söyleneceğinin bilinmesi büyük fark yaratır. Avukat tutacak durumda değilseniz baronun görevlendireceği müdafiden yararlanabilirsiniz.
Gözaltı en fazla ne kadar sürer?
Bireysel suçlarda, yol süresi hariç 24 saattir. Toplu olarak işlenen suçlarda Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle uzatılabilir. Süre sonunda kişi ya serbest bırakılır ya da hâkim önüne çıkarılır.
Şikâyetimden vazgeçersem ne olur?
Takibi şikâyete bağlı suçlarda şikâyetten vazgeçme, soruşturmanın ya da davanın düşmesi sonucunu doğurur ve vazgeçme geri alınamaz. Şikâyete bağlı olmayan suçlarda ise vazgeçmeniz davayı sona erdirmez.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması sabıka kaydına işler mi?
Bu karar, adli sicilde bu kararlara özgü ayrı bir bölüme kaydedilir ve denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmezse dava düşer. Kurumun koşulları ve denetimi son yıllarda değişikliğe uğradığı için, sizin dosyanızdaki sonuçlarını güncel mevzuata göre ayrıca değerlendiririz.
Uzlaşma teklifini kabul etmek zorunda mıyım?
Hayır. Uzlaştırma gönüllüdür; teklif yapıldıktan sonra üç gün içinde yanıt verilmezse reddedilmiş sayılır. Kabul etmeden önce teklifin kapsamını ve ileride doğuracağı sonuçları değerlendirmek gerekir.
Bilgilendirme
Bu sayfa genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; her olayın koşulları farklıdır. Süreler ve parasal sınırlar değişebileceğinden işlem yapmadan önce güncel durumu bir avukatla değerlendirin.
İlgili yazılar
Vergi Cezası Geldiğinde: Uzlaşma, İndirim ve Dava Yolları
Vergi ve ceza ihbarnamesi geldiğinde otuz gün içinde hangi yollara başvurulabilir? Uzlaşma, cezada indirim ve dava; hangisi ne zaman tercih edilir?
2 dk okuma
Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Neler Yer Almalı?
Anlaşmalı boşanmanın koşulları ve protokolde bulunması gereken başlıklar: velayet, nafaka, tazminat, mal paylaşımı. Sürecin adımları ve sık yapılan hatalar.
3 dk okuma