Aile Hukuku
Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Neler Yer Almalı?
3 dk okuma Y&D Hukuk
Anlaşmalı boşanma, eşlerin hem boşanma kararında hem de boşanmanın sonuçlarında uzlaşmasına dayanır. Bu uzlaşmanın yazıya dökülmüş hâli protokoldür. Hâkim protokolü uygun bulursa boşanmaya karar verir ve protokol hükümleri kararın parçası hâline gelir. Eksik ya da belirsiz yazılmış bir protokol ise yıllar sonra yeni davalara yol açabilir.
Anlaşmalı boşanmanın koşulları
- Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır.
- Eşler mahkemeye birlikte başvurmalı ya da birinin açtığı davayı diğeri kabul etmelidir.
- Hâkim, tarafları bizzat dinleyerek iradelerini serbestçe açıkladıklarına kanaat getirmelidir.
- Boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkında taraflarca kabul edilen düzenleme hâkim tarafından uygun bulunmalıdır.
Protokolde yer alması gereken başlıklar
Protokol ne kadar açık yazılırsa uygulanması o kadar kolay olur. Aşağıdaki başlıkların her biri için “talep ediyorum” ya da “talep etmiyorum” yönünde açık bir beyan bulunmalıdır.
Velayet ve kişisel ilişki
Ortak çocukların velayetinin kimde kalacağı, diğer ebeveynin çocukla hangi gün ve saatlerde, bayram ve yaz tatillerinde nasıl görüşeceği ayrıntılı biçimde yazılmalıdır. “Uygun zamanlarda görüşür” gibi belirsiz ifadeler, kararın icrasını zorlaştırır.
İştirak ve yoksulluk nafakası
Çocuk için ödenecek iştirak nafakasının ve varsa eş için yoksulluk nafakasının tutarı, ödeme günü ve yıllık artış oranı belirtilmelidir. Artış oranı yazılmazsa nafakanın güncellenmesi için ileride dava açmak gerekir.
Maddi ve manevi tazminat
Tazminat istenip istenmediği, isteniyorsa tutarı ve ödeme biçimi yazılmalıdır. Boşanma kararı kesinleştikten sonra, protokolde açıkça vazgeçilen tazminat ve nafaka talepleri yeniden ileri sürülemez.
Mal paylaşımı ve ziynet eşyaları
Mal rejiminin tasfiyesi boşanma davasının zorunlu parçası değildir; ancak protokolde düzenlenmezse taraflar boşanmadan sonra ayrı bir dava açabilir. Uyuşmazlığın tümüyle kapanması isteniyorsa taşınmazlar, araçlar, banka hesapları, ziynet eşyaları ve ev eşyaları tek tek sayılarak kimde kalacağı belirtilmeli; tarafların birbirinden başka bir talebi kalmadığı açıkça yazılmalıdır. Taşınmaz devri kararlaştırılmışsa ada, parsel ve bağımsız bölüm bilgileri eksiksiz olmalıdır.
Yargılama giderleri
Harç, masraf ve vekâlet ücretinin kimde kalacağı da protokolde yer alır.
Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatini gözeterek protokolde değişiklik yapılmasını önerebilir. Taraflar bu değişikliği kabul ederse boşanmaya karar verilir; kabul etmezlerse dava çekişmeli olarak devam eder.
Süreç nasıl işler?
Protokolün hazırlanması
Taraflar bütün başlıklarda anlaşır; metin hazırlanır ve imzalanır.
Davanın açılması
Dava dilekçesi ve protokol aile mahkemesine sunulur; duruşma günü verilir.
Duruşma
İki eş de duruşmaya bizzat katılır; hâkim iradelerini dinler ve protokolü inceler.
Çoğu zaman tek duruşmaKesinleşme
Gerekçeli karar tebliğ edilir; kanun yolu süresi geçince ya da taraflar feragat edince karar kesinleşir ve nüfusa işlenir.
Sık sorulanlar
Duruşmaya gitmeden anlaşmalı boşanmak mümkün mü?
Hayır. Kanun, hâkimin tarafları bizzat dinlemesini zorunlu kılar; avukatın katılması tek başına yeterli değildir. Eşlerden biri duruşmaya gelmezse dava anlaşmalı olarak sonuçlanamaz.
Protokolden sonradan vazgeçilebilir mi?
Boşanma kararı kesinleşinceye kadar taraflar iradelerinden dönebilir; bu durumda dava çekişmeli boşanma davası olarak sürer. Karar kesinleştikten sonra protokol hükümleri ancak koşulların değişmesi hâlinde ve dava yoluyla değiştirilebilir; velayet ve nafaka bu niteliktedir.
Çekişmeli boşanma, velayet ve mal paylaşımı için aile hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayınız için hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat, süreler ve parasal sınırlar değişebilir.
